Hivos – Inheemse Amazonebewoners vechten met succes voor hun rechten

Inheemse leider Alexandra Narvaez vecht al sinds 2017 tegen de vernietiging van het Ecuadoraanse Amazonegebied. Met steun van het All Eyes on the Amazon-programma behaalden zij en haar gemeenschap een ongekende juridische overwinning. Een provinciale rechtbank in Ecuador verklaarde 52 door de overheid verleende mijnbouwvergunningen nietig, waardoor 79.000 hectare regenwoud werd beschermd.

 

Alle ogen gericht op de Amazone

Het Amazonegebied is het grootste regenwoud ter wereld en speelt een cruciale rol in de strijd tegen de opwarming van de aarde. Maar door ontbossing en een groeiende olie- en mijnbouwindustrie gaat er steeds meer natuur verloren. Dit is desastreus voor de ongeveer 400 inheemse groepen die er leven en die voortdurend te maken hebben met bedreigingen en geweld van illegale landdieven die hun grondgebied binnendringen.

The All Eyes on the Amazon programma (2017-2022) was een unieke coalitie van Hivos, Greenpeace, the Coordination of Indigenous Organizations of the Amazon Basin (COICA), en zo’n 30 lokale en internationale organisaties. Het ondersteunde inheemse Amazonebewoners in Peru, Ecuador en Brazilië in hun strijd tegen ontbossing, vervuiling en schendingen van hun rechten.

Het programma combineerde geavanceerde technologie, zoals satellieten en drones, met lokale kennis. We detecteerden en registreerden ontbossing en schendingen van territoriale en mensenrechten en probeerden daar via de rechter een einde aan te maken. Alexandra is een van de inspirerende inheemse leiders met wie we hebben samengewerkt.

Tijd voor actie

Ze vertelt ons hoe nauw haar cultuur verbonden is met de natuur. “We zijn afhankelijk van de rivieren en de bossen om te overleven. Mijn grootvader heeft me van jongs af aan geleerd hoe belangrijk het is om voor ons land te zorgen. Hij sprak ook over de bedreigingen waarmee het wordt geconfronteerd, zoals het kappen van het regenwoud voor landbouw en begrazing.”

Alexandra’s bezorgdheid over de Amazone groeide toen ze zag dat er steeds meer mijnbouw plaatsvond langs de Aguarico rivier. “Met andere dorpsbewoners besloot ik de Community Guard van Sinangoe op te richten, een groep vrijwilligers die ons land patrouilleert op verdachte activiteiten. In 2018 ontdekten we steeds meer grootschalige mijnbouwactiviteiten. Het bleek dat de overheid 20 vergunningen had afgegeven voor goudwinning. En nog eens 32 waren in de maak. Dit was een grote schending van onze rechten. Als bewoners had de overheid ons van tevoren moeten raadplegen.”

Kritisch bewijs

“Dankzij het programma,” zegt Alexandra, “kregen we juridische hulp bij het indienen van een rechtszaak tegen de overheid. En technologische hulpmiddelen om ons grondgebied beter te bewaken. Camera’s, drones en een verbeterd waarschuwingssysteem voor verdachte activiteiten hebben ons geholpen om veel illegale activiteiten te documenteren. Dit bewijs was cruciaal om onze zaak te winnen. De overheid schilderde ons af als agressieve leugenaars, maar wij konden bewijzen wat er echt aan de hand was.

“De overheid schilderde ons af als agressieve leugenaars, maar wij konden bewijzen wat er echt aan de hand was.”
Alexandra Narvaez

Historische overwinning

“We hebben de zaak gewonnen. De rechters erkenden de schending van onze rechten en het ernstige risico dat deze mijnbouw vormde voor het voortbestaan van onze gemeenschap. Alle 52 vergunningen werden nietig verklaard, waardoor 79.000 hectare ongerept regenwoud werd beschermd,” vertelt Alexandra trots.

In 2022 won Alexandra, samen met een ander lid van haar gemeenschap, de Goldman Environmental Prize voor deze inspirerende overwinning.

 

Meer weten?

Hivos All eyes on the amazon program

Deel dit verhaal

Meest recente verhalen

Miljoenen Nederlanders zetten zich persoonlijk in voor ontwikkelingssamenwerking. Een ruime meerderheid vindt het bovendien belangrijk dat onze overheid aan ontwikkelingssamenwerking doet. Het draagvlak voor ontwikkelingssamenwerking is dus best stevig. Maar de twijfel of het iets uithaalt is dat ook. Veelzeggend is een onderzoek van de Europese Unie uit 2023. Maar liefst 67 procent van de Nederlanders vindt dat het bestrijden van armoede in ontwikkelingslanden een prioriteit van Europa moet zijn. Maar op de vraag of de EU daar ook succesvol in is, antwoorden evenveel Nederlanders met ‘nee’. Met andere woorden: we vinden dat het moet, maar we twijfelen of het werkt.

Lees meer
Lees meer over Waarom twijfelen we?

Een veel geuite kritiek op ontwikkelingssamenwerking is dat ‘te veel aan de strijkstok blijft hangen’. Het geld zou niet terechtkomen waar het wezen moet – bij de armsten – maar opgaan aan directeurensalarissen, kantoorgebouwen en dure campagnes om donateurs te werven. De klaagzang over ‘strijkstokken’ is zo’n automatisme geworden, dat een paar cruciale vragen niet worden gesteld: hoeveel overheadkosten maken organisaties eigenlijk? En waarom zou dat weggegooid geld zijn?

Lees meer
Lees meer over Wat blijft er aan de strijkstok hangen?

“Je krijgt wat je geeft.” Met deze slogan voerden ontwikkelingsorganisaties in 2012 campagne. Ze wilden dat het overheidsbudget voor ontwikkelingssamenwerking overeind bleef. Hun boodschap: ontwikkelingssamenwerking is niet alleen geld weggeven, het levert ons land ook iets op. Bij de gewone Nederlander raakte deze slogan geen snaar. Want hulp geven, dat doen we uit medemenselijkheid. Dat doen we om de armoede van anderen te verminderen, om hun honger en ziektes uit te bannen en hun onderwijs verbeteren. We doen het niet voor onszelf.

Lees meer
Lees meer over Wat heeft Nederland aan ontwikkelingssamenwerking?